Piden protocolos fronte aos episodios de contaminación

Home / Ecología / Piden protocolos fronte aos episodios de contaminación
Piden protocolos fronte aos episodios de contaminación

  • Con motivo da celebración o próximo 7 de setembro do Día Internacional do Aire Limpo por un ceo azul, Ecoloxistas en Acción elaborou un informe no que conclúe que só unha quincena de cidades españolas conta con protocolos para protexer a saúde pública.
  • A organización ecoloxista lembra que estes instrumentos son obrigatorios en municipios de máis de 100.000 habitantes e que deberían incorporar restricións inmediatas e amplas da circulación de automóbiles ou das fontes puntuais responsables dos episodios.
  • A vontade política e a información á poboación sobre a natureza e a gravidade do problema son requisitos imprescindibles para que os protocolos sexan eficaces.

Por Resolución do 19 de decembro de 2019, a Asemblea Xeral das Nacións Unidas designou o 7 de setembro Día Internacional do Aire Limpo por un ceo azul, “consciente de que a contaminación atmosférica é o maior risco ambiental para a saúde humana e unha das principais causas evitables de morte e enfermidade en todo o mundo, afectando de maneira desproporcionada ás mulleres, aos nenos e ás persoas de idade avanzada”.

No primeiro ano da celebración desta data, Ecoloxistas en Acción quere chamar a atención sobre a insuficiencia dos protocolos de actuación fronte a episodios de mala calidade do aire no Estado español. Estes protocolos son obrigatorios desde 2007 en todas as aglomeracións e municipios maiores de 100.000 habitantes. Con todo, ata a data só unha quincena de cidades dotáronse destes instrumentos para protexer a saúde.

Os municipios que aprobaron protocolos son as cidades asturianas de Xixón e Oviedo (mediante un protocolo autonómico) e dos concellos de Barcelona, León, Madrid, Murcia, Sevilla,  València, Valladolid e Zaragoza, ademais das localidades madrileñas de Alcobendas,  Alcorcón, Leganés e Móstoles (a partir do protocolo marco autonómico). Cidades tan relevantes como Alacante, Bilbao, Córdoba, Málaga, Palma ou As Palmas carecen de protocolos fronte a episodios.

Doutra banda, o Goberno central tampouco aprobou o protocolo marco de actuación para episodios de alta contaminación, previsto para 2019 no expirado Plan Nacional de Calidade do Aire 2017-2019 (Plan Aire II), aprobado por Acordo do Consello de Ministros.

Ecoloxistas en Acción publicou un informe no que lembra que os episodios de contaminación do aire son responsables en España de máis de 10.000 mortes prematuras cada ano, segundo puxeron de manifesto os traballos máis recentes do Instituto de Saúde Carlos III e o Ministerio de Sanidade. A contaminación ten así un impacto en saúde a curto prazo moi relevante, que multiplica por seis a mortalidade dos accidentes de tráfico.

Os poucos protocolos fronte a episodios de mala calidade do aire vixentes ata a data son moi dispares, tanto nos contaminantes considerados (en xeral partículas e/ou dióxido de nitróxeno) como nos limiares para a aplicación das distintas medidas e no alcance das mesmas. Estas deberían incorporar restricións inmediatas e amplas da circulación de automóbiles ou das fontes puntuais responsables dos episodios, en cada caso.

O informe sinala que os niveis de actuación recollidos nos protocolos avaliados non responden habitualmente á finalidade de evitar ou combater os episodios de contaminación nocivos no curto prazo. Por iso, propón que devanditos limiares adáptense ás guías de calidade do aire da Organización Mundial da Saúde (OMS) para exposicións de curta duración, que son as que garanten unha adecuada protección. Ao tempo, propón que o Goberno estableza un limiar de alerta para as partículas, como o fixado en Francia e Italia.

Dado que a maior parte da contaminación nas áreas urbanas procede do tráfico, e maioritariamente dos coches, boa parte das  medidás para reducir as puntas de contaminación deben ir encamiñadas a limitar a utilización do automóbil. Deben implementarse accións que á vez que reducen a velocidade e o uso do coche, canalicen a necesidade de mobilidade cara ao transporte público e os modos de transporte non motorizados, como a bicicleta e o peón.

A suposta impopularidade das medidas de restrición do tráfico, demora ou impide en ocasións a execución destas medidas polas incomodidades ou as protestas de certos axentes urbanos (comerciantes, hostaleiros). Con todo, Ecoloxistas en Acción recalca que en realidade estas medidas son maioritariamente entendidas e compartidas pola poboación ao fundamentarse na saúde pública.

Esta realidade social ha quedado acreditada pola resposta cidadá #ante a crise da COVID-19, que asumiu con naturalidade limitacións da circulación moito máis drásticas que as que se requiren nos episodios de contaminación atmosférica, e que en xeral só afectan a un medio concreto como é o vehículo motorizado privado. A vontade política e a información á poboación sobre a natureza e a gravidade do problema son requisitos imprescindibles para que os protocolos sexan eficaces.

Un episodio de mala calidade do aire é unha situación na que as condicións meteorolóxicas son desfavorables para a ventilación, o que fai que a concentración de contaminantes atmosféricos elévese por encima dos estándares sanitarios ou legais. En España, os episodios de contaminación relaciónanse con situacións de tempo anticiclónico estable, seco e sen vento, sendo os investimentos térmicos invernais e as ondas de calor estivais os fenómenos meteorolóxicos máis propicios para que se eleven os contaminantes.

Fuente

Leave a Reply

Your email address will not be published.